W przypadku otrzymania pozwu lub wezwania do zapłaty od firmy windykacyjnej w związku z niespłaconym długiem, nie zawsze jesteśmy na straconej pozycji.

Najogólniej rzecz biorąc przedawnienie roszczeń polega na tym, że po upływie określonego w przepisach prawa czasu (tzw. terminu przedawnienia) dłużnik może odmówić spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela. Jeżeli w takiej sytuacji wierzyciel wniesie do sądu powództwo, w którym domagać się będzie spełnienia świadczenia, dłużnik może powołać się na zarzut przedawnienia, skutkiem czego będzie oddalenia powództwa. Aby przedawnienie mogło nastąpić, konieczne jest działanie ze strony dłużnika poprzez zgłoszenie zarzutu przedawnienia. Bez zgłoszenia tego zarzutu sąd rozpatrzy powództwo, jakby przedawnienie nie nastąpiło.

Zasadą jest, że przedawnieniu ulegają tylko roszczenia majątkowe. Nie przedawniają się natomiast roszczenia niemajątkowe np. ze stosunków rodzinno-osobistych. Co istotne nie można się zrzec zarzutu przedawnienia przed upływem jego terminu tzn. w przypadku podpisania umowy, w której zawarty będzie zapis o zrzeczeniu się uprawnienia do skorzystania z zarzutu przedawnienia, zapis taki nie będzie skuteczny.

Przedawnienie nie powoduje wygaśniecie roszczenia, a jedynie możliwość uchylenia się przez dłużnika od spełnienia należnego świadczenia. Przedawnione roszczenie nie może być zatem przymusowo wyegzekwowane.

Co do zasady, roszczenia przedawniają się po upływie lat dziesięciu, a jeśli są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, po upływie lat trzech. Należy mieć na uwadze, że jeżeli roszczenie jest dochodzone w związku z zobowiązaniem, które zawieraliśmy jako konsument np. abonament telefoniczny, pożyczka w para banku, to zwykle w takim przypadku będziemy mieli do czynienia z trzyletnim terminem przedawnienia. Roszczenia okresowe np. z tytułu czynszu najmu również przedawniają się po trzech latach. Przepisy prawa przewidują wyjątki od tej reguły, ale – co ważne –  terminy przedawnienia nie mogą być zmienione przez czynność prawną (nie można zatem zapisać innego, nawet korzystniejszego, terminu przedawnienia np. w umowie). Wyjątkami takimi są na przykład:

– pięcioletni okres przedawnienia dla roszczeń z tytułu zachowku

– dwuletni okres przedawnienia dla roszczeń związanych z umową o dzieło

– dwuletni okres przedawnienia dla roszczeń związanych z umową zlecenia

Bieg przedawnienia zaczyna się w dniu, w którym roszczenie stało się wymagalne tzn. od kiedy wierzyciel ma prawo domagać się spłaty długu. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu jest liczony inaczej.  Wówczas bieg rozpoczyna się od wymagalności roszczenia, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

Przedawnienie może zostać jednak przerwane na skutek określonych w prawie czynności – wówczas przedawnienie biegnie na nowo. Zgodnie z art. 123 Kodeksu Cywilnego, przedawnienie przerywa się:

1. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
2. przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
3. przez wszczęcie mediacji.

Warto wiedzieć, że przedawnienie roszczeń dotyczy również należności zasądzonych już wyrokiem sądowym. Zgodnie z art. 125 § 1 K.c., roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Początek biegu terminu przedawnienia wyznacza data uprawomocnienie się orzeczenia. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe np. odsetki, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.

W związku z powyższym, w przypadku otrzymania pozwu lub wezwania do zapłaty z firmy windykacyjnej, warto zainteresować się, czy taka firma może od nas skutecznie dochodzić należnej kwoty.

Łukasz Zabłocki

Łukasz Zabłocki– Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. W okresie nauki odbył półroczne studia na uczelni Universitat de Valencia w Hiszpanii. Obecnie odbywa on aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Olsztynie. Od 2015 r. prowadzi rodzinną Kancelarię Prawną w Mławie przy ul. Padlewskiego 1/13 we współpracy z wieloletnim radcą prawnym Waldemarem Zabłockim i adwokatem Sebastianem Zabłockim.

Zobacz także…

Uprawnienia pracownika w razie choroby

Otrzymałeś niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę? Dowiedz się, co zrobić.

Umowa zlecenie a umowa o pracę – wady i zalety