Uprawnienia pracownika w przypadku nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę.

Zgodnie z Kodeksem Pracy umowa o pracę rozwiązuje się:

1) na mocy porozumienia stron

2) przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem)

3) przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia)

4) z upływem czasu, na który była zawarta.

Na potrzeby niniejszego artykułu zajmiemy się drugim ze sposobów rozwiązania umowy o pracę tj. rozwiązaniem za wypowiedzeniem.

Wypowiedzenie umowy o pracę musi odpowiadać warunkom przewidzianym w Kodeksie Pracy (zastosowanie odpowiedniego okresu wypowiedzenia, zastosowanie formy pisemnej, zawarcie pouczenia w wypowiedzeniu itp.). W przypadku naruszenia tych warunków, pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia do Sądu Pracy. Istotne jest, że z dniem 1 stycznia 2017 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu Pracy, zgodnie z którą na wniesienie takiego odwołania pracownik ma 21 dni od dnia doręczenia mu pisma wypowiadającego umowę o pracę (przed dniem 1 stycznia 2017 r. termin ten wynosił 7 dni).

Stosunkowo w najlepszej sytuacji znajdują się pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę na czas nieokreślony. Bowiem gdy wypowiedzenie tej umowy jest nieuzasadnione lub narusza przepisy prawa, mogą oni żądać, aby Sąd uznał wypowiedzenie za bezskuteczne lub – jeśli umowa uległa już rozwiązaniu – orzekł o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Zasadą jest, że Sąd powinien orzec stosownie do roszczenia pracownika. Jednak Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe. W takim przypadku Sąd orzeka o odszkodowaniu. Przywrócenie pracownika do pracy może być niecelowe np. w  przypadku konfliktu osobistego z pracodawcą.

Sytuacja ma się inaczej w przypadku wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na okres próbny lub na czas określony. Wówczas pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Wyjątek stanowią pracownicy korzystający ze szczególnej ochrony stosunku pracy np. kobiety w ciąży czy pracownicy w wieku przedemerytalnym. Co do zasady takim pracownikom nie można wypowiedzieć umowy o pracę.

Przywrócenie pracownika do pracy

Przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach oznacza, że pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownika na takim samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, zapewnić mu możliwość wykonywania takiej samej pracy, i za wynagrodzeniem zgodnym z obowiązującym u tego pracodawcy regulaminem lub taryfikatorem wynagrodzeń

Przepisy Kodeksu Pracy przyznają pracownikowi, którego przywrócono do pracy, prawo do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy (co do zasady nie więcej jednak niż za 2 miesiące lub miesiąc, chyba że jest się pracownikiem objętym szczególną ochroną przed wypowiedzeniem).

Jeżeli w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy pracownik nie zgłosił gotowości do niezwłocznego podjęcia pracy, pracodawca może odmówić ponownego zatrudnienia pracownika, chyba że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

Odszkodowanie

W wypadku osób, które były zatrudnione na umowie na czas nieokreślony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Z kolei osobom zatrudnionym na czas określony oraz na okres próbny  odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać (w przypadku umów zawartych na czas określony nie więcej jednak niż za 3 miesiące).

Warto podkreślić, że jeśli pracodawca zastosował krótszy niż przewidziany w przepisach prawa termin wypowiedzenia, umowa o pracę rozwiązuje się wtedy z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy.

Dodatkowo dobrą informacją jest że w sprawach z zakresu prawa pracy, pracownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do Sądu Pracy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w tym opłaty sądowej od pozwu.

Łukasz Zabłocki

Łukasz Zabłocki– Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. W okresie nauki odbył półroczne studia na uczelni Universitat de Valencia w Hiszpanii. Obecnie odbywa on aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Olsztynie. Od 2015 r. prowadzi rodzinną Kancelarię Prawną w Mławie przy ul. Padlewskiego 1/13 we współpracy z wieloletnim radcą prawnym Waldemarem Zabłockim i adwokatem Sebastianem Zabłockim.

Jest nam miło poinformować, że prawnik, pan Łukasz Zabłocki podjął współpracę z Codziennikiem Mławskim. Dzięki temu na naszej stronie internetowej w rubryce „Zapytaj prawnika” co dwa tygodnie będziecie Państwo mogli przeczytać ciekawe informacje prawne, a także znaleźć odpowiedzi na interesujące Państwa pytania.