Bezpiecznej jest powiedzieć: „mieszkam nad rzeką Seracz”, a może tylko: ,,mieszkam nad rzeką”. Ktoś źle usłyszy, albo źle zrozumie i pomyśli, że mieszkam nad publiczną toaletą z kiepską opinią. A może to prawda?

Nie. Przynajmniej obecnie. Istnieją zdania odrębne, ale myślę, że dotyczą wybranych fragmentów cieku i określonych przedziałów czasu w trakcie roku. Oczywiście, że zawsze znajdą się miejsca, gdzie woda wyglądem przypomina ściek, ale bądźmy uczciwi – dotyczy to wielu rzek i zbiorników wodnych w Polsce i na świecie. Tylko inni nazywają je trochę inaczej i chyba ładniej. Na przykład Wkra, Łyna, Bug, Narew, Warta.

Niektórzy mieszkańcy przyzwyczaili się do nazwy Seracz. Są nawet tacy, którzy obrażają się, gdy ktoś sugeruje powiązanie nazwy rzeki z miejscem oddawania uryny i kału. Inne łączenie cieku wodnego, na przykład z serem, to jednak chyba wątpliwy trop. Czy ktoś zna prawdziwe źródło powstania kontrowersyjnej dla wielu osób nazwy? Może ja pytałem nie tych co trzeba. Dotychczas nikt nie potrafił wyjaśnić mi tematu w sposób satysfakcjonujący.

Z historii wiemy, że ludzie osiedlali się w pobliżu zbiorników wodnych ze względów praktycznych, a nie tylko wizualnych. Płynący strumień, potok czy rzeka to piękny widok i źródło świeżej wody, ale również możliwość pozbycia się w łatwy sposób nieczystości produkowanych przez człowieka. Dobrze, gdy była to szeroka i głęboka rzeka z małym skupiskiem mieszkańców. Gorzej, gdy proporcje się odwracały, czyli istniał wysychający w lecie potok przepływający przez środek rozrastającego się miasta.

Nie oszukujmy się, że od zawsze wszyscy posiadali łazienki. Na wsiach do dnia dzisiejszego można spotkać drewniane wychodki zwane również ,,ustępami”. Spójrzmy też na załatwianie potrzeb fizjologicznych na łonie natury. Wbrew pozorom to nie są czasy mocno odległe. W niektórych przypadkach można powiedzieć, że współczesne. Spożywanie alkoholu w miejscach publicznych jest zakazane. Czy osoby łamiące ten przepis stosują się posłusznie do innego zakazu, gdy pęcherz jest pełny? Inny przykład: Gdzie oddają mocz osoby spędzające kilka godzin na plaży nad Zalewem Ruda? Wszyscy chodzą do toalet? A amatorzy wypoczynku na terenie rodzinnych ogródków działkowych?

Jeśli ktoś dobrze widzi świat współczesny, to potrafi również wyobrazić sobie Mławę kilkadziesiąt, czy kilkaset lat temu. Ludzie załatwiali swoje potrzeby w różny sposób i przepływająca naturalnie woda niewątpliwie pomagała w utrzymaniu higieny w mieście. A nie było oczyszczalni. A nie było straży miejskiej.

Rzeczka spełniała swoją rolę, ale obecnie nie musi kojarzyć się wyłącznie z kanalizacją. Czy nazwa musi koniecznie przypominać nam tą mniej chwalebną część historii? Może nie każdy środkowoeuropejski obywatel chce mieszkać obok Seracza.

Rada miasta, wybrańcy reprezentujący społeczność mławską, posiada uprawnienia do złożenia wniosku o zmianę nazwy rzeki. Oczywiście, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Czy jest taka potrzeba?

kpt. rez. Karol Klepczyński

„Z przymrużeniem oka” to cykl publikacji, płynących z obserwacji mławskiej rzeczywistości, którego autorem jest wojskowy emeryt pracujący i mieszkający w Mławie – kpt. rez. Karol Klepczyński.