Nowe przepisy dotyczące ustalania stażu pracy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym, a w sektorze prywatnym po 6 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Zmiany te przełożą się bezpośrednio na szereg uprawnień zależnych od stażu pracy, w tym m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego, prawo do nagród jubileuszowych, długość okresów wypowiedzenia, wysokość odpraw oraz inne świadczenia pracownicze.

Co się dokładnie zmienia?

Do dotychczasowego katalogu okresów wliczanych do stażu pracy, obejmującego głównie zatrudnienie w ramach umowy o pracę oraz służbę w formacjach mundurowych, zostaną włączone również inne formy aktywności zawodowej – pod warunkiem, że były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne.

Nowe okresy, które będą wliczane do stażu to między innymi:

• prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
• okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
• okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem,
• wykonywanie umów cywilnoprawnych — umowa zlecenia, umowa agencyjna, umowa o świadczenie usług itp.,
• czas pracy jako osoba współpracująca,
• członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
• pod pewnymi warunkami – także praca wykonywana za granicą (jeśli były opłacane składki na ubezpieczenia).

Jak udokumentować nowe okresy?

Aby nowe okresy były uwzględnione w stażu pracy, trzeba je poświadczyć odpowiednim dokumentem. Od 2026 r. będzie to specjalne zaświadczenie wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), pod warunkiem że instytucja posiada dane dotyczące ubezpieczenia i odprowadzonych składek.

Wniosek o jego wydanie będzie składany elektronicznie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS, a dokument zostanie sporządzony automatycznie na podstawie informacji zgromadzonych w systemie i doręczony na profil informacyjny wnioskodawcy.

W sytuacji, gdy ZUS nie będzie mógł wydać takiego zaświadczenia, pracownik może wykazać te okresy, przedstawiając inne posiadane dowody potwierdzające wykonywanie pracy.

Ile czasu na udowodnienie okresów pracy?

Pracownicy będą mieli 24 miesiące na udowodnienie okresów wykonywania umów zleceń, okresów wykonywania pozarolniczej działalności, współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej, a także innych aktywności wskazanych w nowelizacji. Okres ten będzie liczony dla pracowników jednostek publicznych od 1 stycznia 2026 r., a dla pozostałych od 1 maja 2026 r.

Dlaczego to ważne?

Zmiany w przepisach oznaczają, że wiele osób — takich, które dotychczas pracowały na zlecenie, prowadziły własną działalność albo świadczyły pracę w innych niestandardowych formach — może zyskać prawo do uprawnień dotychczas dostępnych jedynie dla osób zatrudnionych „na etacie”.

Co możesz zrobić już dziś?

• Zgromadź dokumenty potwierdzające różne formy wykonywanej pracy – umowy, zaświadczenia, dokumenty ZUS lub inne potwierdzenia okresów ubezpieczeniowych.
• Po 1 stycznia 2026 r. złóż wniosek o zaświadczenie z ZUS przez PUE/eZUS, jeśli chcesz, aby te okresy zostały wliczone do Twojego stażu.
• W przypadku umowy o pracę w większości przypadków wystarczy świadectwo pracy.
• Sprawdź, czy nowe uprawnienia pracownicze (urlop, nagrody jubileuszowe, odprawy itp.) dotyczą Ciebie — nowe przepisy mogą zmienić Twoje prawa.

Podstawa prawna

Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1423)

Więcej informacji można uzyskać na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:

https://www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa

NSW