Podwyżka cen odbioru śmieci to nie koniec problemu z odpadami. To niemal zupełnie pewne, że już wkrótce czeka nas kolejna podwyżka, ale czy to też rozwiąże wszystkie problemy? Dlaczego śmieci tak drożeją? I dlaczego w Mławie jest najdrożej? Takie pytania coraz częściej zadają sobie mieszkańcy naszego miasta. Te pytania powrócą ze zdwojoną siłą już w sierpniu, gdy przyjdzie nam płacić opłatę w nowej wysokości.

Władze miasta tłumaczą podwyżkę przede wszystkim podwyższeniem opłaty marszałkowskiej za składowanie. To jednak tylko jakaś część prawdy.

– Opłata za odbiór i zagospodarowanie odpadów musi pokryć koszty ponoszone za wszystkie czynności wykonywane przez firmy świadczące usługi w omawianym zakresie. A te są coraz wyższe. Obecnie trzeba kupić pojemniki bądź worki do segregacji pięciu frakcji. Trzeba kupić tabor, który te pojemniki, zgodnie z przepisami, odbierze, opróżni i dowiezie do sortowni. Trzeba kupić i zbudować instalacje do czyszczenia selektywnej zbiórki i do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Potrzebne są kompostownie dla odpadów zielonych, biogazownie dla bioodpadów czy sortownie dla odpadów zmieszanych bądź resztkowych. To jest cały łańcuch kosztów, które musi ponieść firma. Oczywiście nie ma obecnie technologii bezodpadowych, a więc w inwestycjach musimy też widzieć cenę wybudowania i eksploatacji właściwego składowiska odpadów poprocesowych, czyli takich, z którymi już nic nie można zrobić. Dotychczas wiele z nich już zostało poniesionych, ale na technologie, których efektywność może budzić wątpliwości – mówi Michał Dąbrowski, przewodniczący Rady Polskiej Izby Gospodarki Odpadami, cytowany przez obserwator.finansowy.pl.

– Samorządy organizując zamówienia publiczne najczęściej stawiają bardzo wysokie wymagania przedsiębiorstwom. No bo skoro państwo nakłada duże wymogi w stosunku do gmin, to one potem niejako cedują je na firmy gospodarujące odpadami – dodaje Michał Dąbrowski.

Chodzi tu przede wszystkim osiągnięcie wysokich poziomów ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zgodnie z wymogami stawianymi krajom Unii, a w konsekwencji następnie samorządom, już w 2019 r. musimy osiągnąć 40 proc., a w 2020 r. aż 50 proc. Samorządy generalnie w specyfikacji przetargowej na zagospodarowanie odpadów przerzucają ten obowiązek na firmę.

– To nie firmy, a gminy są odpowiedzialne za całą akcję edukacyjną promującą selektywną zbiórkę wśród mieszkańców. Niestety, od 2013 r. zrobiliśmy niewiele, żeby namówić mieszkańców do segregowania odpadów – twierdzi cytowany już Michał Dąbrowski.

I z tym twierdzeniem nie sposób się nie zgodzić, a na pewno przynajmniej w Mławie. Tu rozwiązaniem problemu jest przerzucenie spraw recyklingu na firmę a w konsekwencji na kieszeń mieszkańców.  A jak to jest w innych samorządach?

W Ciechanowie już działa pilotażowy projekt Systemu Indywidualnej Segregacji Odpadów (SISO). Inteligentne pojemniki otwierane przy pomocy otrzymanych kodów kreskowych m.in. będą ważyły odpady i sprawdzały, czy mieszkańcy domów wielorodzinnych segregują odpady.

Duże miasta jak np. Warszawa starają się zmniejszyć strumień odpadów i stawiają choćby recyklomaty. Po wrzuceniu do maszyn pustych butelek lub puszek mieszkańcy otrzymają ECO-punkty. Będą je mogli wymienić na zniżki do kina, teatru lub na kawę za pomocą specjalnej aplikacji. Z kolei w Krakowie stoi automat wypłacający symboliczną kwotę za wrzucone do niego plastikowe butelki.

Działania podejmują też mniejsze miejscowości. W gminie Jarocin zakończył się pilotażowy program selektywnej zbiórki odpadów biodegradowalnych kuchennych z nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej. Do blisko 1000 pojemników z napisem BIO zebrano 10 ton odpadów.

Z kolei w Urzędzie Gminy Stare Babice, jednostkach podległych i placówkach oświatowych wójt wprowadził zakaz zakupu napojów w opakowaniach jednorazowych oraz używania jednorazowych opakowań żywności, kubków, talerzyków i sztućców.

Odpady – nie mój problem?
Odpady, które powstają w gospodarstwie domowym, są regularnie wywożone i znikają nam sprzed oczu – ale czy to oznacza, że przestają być naszym problemem? Niestety nie. To, co dzieje się z odpadami po ich wywiezieniu, nadal wpływa na nasze życie i zdrowie, mimo że ich nie widzimy. Składowiska, na których zalegają niesegregowane i nieprzetwarzane odpady, stają się prędzej czy później palącym problemem, pogarszając jakość życia okolicznych mieszkańców. Wytwarzają się na nich substancje toksyczne, które przenikają do wody, gleby i powietrza – a więc odpady nawet po wyrzuceniu i wywiezieniu nadal są dla nas kłopotem. Jednak aż 80% wytwarzanych odpadów można poddawać recyklingowi i przetwarzać surowce wtórne.

Na pewno potrzebna jest więc zmiana świadomości społecznej. Dobrze, że chociaż urząd miasta daje do ręki mieszkańcom składającym nową deklarację o segregowaniu odpadów jednostronicową, mało atrakcyjną w wyglądzie i ubogą w treści skserowaną ulotkę informacyjną. Czy to jednak są wystarczające działania?

JK