Szkoła w Dębsku zasługuje na miano „czytającej”, wpisując się tym samym w realizację założeń ogólnopolskich programów rozwoju czytelnictwa. Na tym jednak nie poprzestaje. Jest także placówką „piszącą”,  gdyż jej uczniowie doskonalą techniki redagowania i cyzelowania tekstów literackich, co niejednokrotnie przynosi wymierne efekty w postaci wysokich miejsc w powiatowych i wojewódzkich konkursach.

Często udaje się połączyć efekty różnych przedsięwzięć dla realizacji nowych celów. Tak też stało się i tym razem. Powiązanie idei Roku dla Niepodległej z  kontynuowanymi procesami aktywizującymi czytelniczo, skutkowało powstaniem szkolnego programu rozwoju czytelnictwa „Kolory polskiej chwały”, stworzonego przez nauczycielkę języka polskiego panią Ewę Bugaj.  W jego to ramach zaplanowane zostały prezentacje lektorskie tekstów tyczących spraw ojczyźnianych – tych dużych i całkiem małych.

O tych ostatnich traktowało przedstawione  uczniom klas IV -VIII opowiadanie „O szkole, która się kulom nie kłaniała” autorstwa Kamila Krzykowskiego, nagrodzone w 2016 roku najwyższym miejscem przez jury Powiatowego Konkursu Literackiego organizowanego  przez szydłowską placówkę. Realizując wymogi określone hasłem: „Tu jest moje miejsce, tu jest mój dom” i realizując temat: „Ocalić od zapomnienia we wspomnieniach – wrzesień 1939r. w powiecie mławskim”, Kamil przedstawił historię szkoły w Dębsku, szczególnie skupiając się na momencie wybuchu wojny. Praca to literacka, ale poprzedzona dociekaniami dokumentalnymi, w których rolę nie do przecenienia pełniły wspomnienia bohaterów tamtych dni. Opisy czasów, kiedy hitlerowscy żołdacy deptali zerwane ze ścian polskie godła, a  matki w pośpiechu pakowały do przesiedleńczych skrzyń białe koszule, wcześniej przygotowane na uroczystość rozpoczęcia roku szkolnego, miały  nie tylko wartość dydaktyczną, ale zawierały też duży ładunek emocjonalny.

Nic jednak cenniejszego, niż  słowa młodego autora, podsumowujące retrospekcyjny wywód: „ Szkoła Podstawa   w Dębsku kryje w sobie niezwykłą  historię. Ma  prawie sto lat, przetrwała II wojnę światową, jest świadkiem historii tych ziem. Ja, jako jej uczeń zauważyłem, jak bardzo się zmieniła, ale duch dawnych czasów pozostał. Chciałbym, aby ta szkoła  przetrwała. Aby moje dzieci  do niej uczęszczały.”

źródło i fot. SP w Dębsku