Nie słabnie fala przestępstw związanych z działalnością oszustów. Najczęściej ich ofiarami stają się osoby starsze i samotne. Dzieje się tak pomimo apeli policji do seniorów i ich rodzin, by nie wpuszczać do domu nikogo obcego, oraz przypominania seniorom o możliwym zagrożeniu oszustwem.

– W powiecie mławskim w 2015 roku miało miejsce jedno takie zdarzenie, ale na Mazowszu (z wyłączeniem Warszawy i okręgu podwarszawskiego) było ich w tym roku 37, a 51 prób udaremniono. Policyjna statystyka podobnie wyglądała w roku 2014 – informuje rzecznik prasowy Komendy Wojewódzkiej Policji w Radomiu.

Pomimo że metody oszustów są opisywane, przestępcy sprytnie je modyfikują i wykorzystują kilka mechanizmów, które skutecznie działają wobec osób starszych. Najczęściej wykorzystują motyw więzi rodzinnych lub zaufanie do urzędów i służb typu – policja, CBŚ, prokuratura, czy tak jak ostatnio w naszym powiecie – ośrodka pomocy społecznej.

Oszuści działają w grupie, gdzie mają przypisane określone role. Typują ofiarę albo z obserwacji, albo wyszukują osoby starsze z telefonem stacjonarnym, choć zdarzają się też przypadki kontaktu na telefon komórkowy.

Pierwszy kontakt nawiązuje „telefonista” i prowadzi rozmowę tak, żeby przekonać oszukiwaną osobę, że jest krewnym. Jak to wygląda? Na przykład tak:
– Cześć babciu, to ja.
– Andrzejek?
– Tak, to ja babciu. Miałem wypadek. Potrzebuję pożyczki.
– Ile ci potrzeba?

Aby zapobiec rodzącym się ewentualnie wątpliwościom, za chwilę ofiara otrzymuje kolejny telefon, na przykład taki:
– Dzień dobry. Tu komisarz Kowalski z CBŚ. Czy może dzwonił do pani ktoś podający się za krewnego? Tak? To oszust. Proszę nam pomóc schwytać go na gorącym uczynku. Gdy przyjdzie po pieniądze, proszę mu je dać. Aresztujemy go jak wyjdzie z pieniędzmi od pani.

„Telefonista” może stosować różne legendy:
– „na wypadek drogowy” – „krewny” dzwoni, że zdarzył się wypadek i szybko potrzebuje pieniędzy dla ofiary wypadku, by nie wzywać policji. Czasem jest to kaucja do wpłacenia prokuratorowi.
– „na dług u znajomego” – „krewny” zaciągnął pożyczkę i musi szybko zwrócić dług, więc pilnie potrzebuje pieniędzy.
– „na okazyjny zakup lub maklera” – „krewny” pilnie potrzebuje pieniędzy na okazyjny zakup lub inwestycję na giełdzie. Zwykle brakuje mu tylko jakiejś części kwoty.
– „na porwanie” – najczęściej dzwoni wtedy kobieta podająca się za córkę lub wnuczkę, że została porwana i musi zapłacić okup.

Charakterystyczne jest, że „telefonista” najczęściej zapewnia, że chodzi o pożyczkę, którą szybko zwróci. Prosi również o dyskrecję i nie informowanie rodziny. „Telefonista” nie odbiera gotówki sam, zawsze odbiera ją „kolega”, „makler”, „pracownik banku”. Czasem „wnuczek” prosi o przelew bankowy na wskazane konto. Takie konta zakładane są na tzw. „słupy”, zwykle będące osobami bezdomnymi i służą przestępcom.

Co zrobić, by się ustrzec oszustów?
– Nie ulegać presji, by pieniądze przekazać natychmiast.
– Zadzwonić do domniemanego krewnego lub rodziny koniecznie z własnego telefonu i sprawdzić wiarygodność sytuacji.
– W razie wątpliwości natychmiast skontaktować się z policją pod numerem alarmowym 997 albo 112.

O ocenę skutków społecznych takich przestępstw poprosiliśmy szefa mławskiej prokuratury.

– Na szczęście na terenie prokuratury mławskiej takich przypadków nie było wiele, ale jestem zwolennikiem stosowania najsurowszych kar dla sprawców tego rodzaju przestępstw. Często osoby starsze tracą oszczędności całego życia. Oprócz strat materialnych powodują u pokrzywdzonych straty moralne, uważam te przestępstwa za wyjątkowo szkodliwe społecznie – deklaruje Marcin Bagiński Prokurator Rejonowy w Mławie.

JK

W kolejnej publikacji przedstawimy inne metody działania oszustów i naciągaczy.