Codziennik Mławski - lokalny portal informacyjny. Piszemy jak jest o wydarzeniach w Mławie i powiecie. Bądź na bieżąco z newsami z Mławy i okolic!

Mławski portal informacyjny codziennikmlawski.pl. Newsy Mława i okolice.
Życzymy wszystkiego najlepszego!
linia
Zawkrze zarządzenie wspólnotami
Logo

Darowizna


Darowizna jest umową, której przedmiotem jest bezpłatne świadczenie (w postaci np. pieniędzy lub rzeczy), które darczyńca zobowiązuje się spełnić na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Nieodpłatność darowizny powoduje, że umowa ta jest zawierana często między osobami bliskimi, które łączą silne więzi emocjonalne. Stąd darczyńca zobowiązuje się spełnić świadczenie bezpłatnie, nie uzyskując ani w sensie prawnym, ani ekonomicznym nic w zamian. Na obdarowanym spoczywa jedynie pozaprawny obowiązek wdzięczności względem darczyńcy za świadczenia uzyskane bezpłatnie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dotychczas dominowało stanowisko, zgodnie z którym darczyńca może w umowie darowizny obciążyć drugą stronę obowiązkiem świadczenia na rzecz osoby trzeciej.

Zgodnie z Kodeksem Cywilnym nie stanowią darowizny bezpłatne świadczenia:

1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu (np. zwolnienie z długu, umowa o nieodpłatne świadczenie usług, użyczenie  rzeczy);

2) gdy osoba, która zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabyła albo które nabyła w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo to jest uważane za nienabyte (np. zrzeczenie się dziedziczenia, oświadczenie o odrzuceniu spadku).

Darowizna powinna być dokonana w formie aktu notarialnego, jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli darowizna została już spełniona. Z tego względu w przypadku dokonywania darowizn, których przedmiotem są rzeczy niewielkiej wartości lub mała kwota pieniężna, osoby te często pomijają formę aktu notarialnego (z uwagi na dodatkowe koszta) co jednak nie wpływa na ważność dokonywanej darowizny. Należy jednak pamiętać, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny jest nieruchomość forma aktu notarialnego jest konieczna pod rygorem nieważności dokonania takiej darowizny.

Co ciekawe, jeżeli po podpisaniu umowy darowizny darczyńca opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, obdarowany może żądać odsetek za opóźnienie, jednak dopiero od dnia wytoczenia powództwa o to świadczenie.

Darczyńca może odwołać darowiznę, która jeszcze nie została wykonana (nie wydano obdarowanemu przedmiotu darowizny), jeżeli po zawarciu umowy darowizny stan majątkowy darczyńcy uległ takiej zmianie (zmniejszeniu), że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.

Ponadto jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek (np. nieoczekiwanie zostanie pozbawiony środków do życia), obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

Darowizna, nawet wykonana, może zostać odwołana przez darczyńcę, jeżeli obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności. Przez niewdzięczność należy rozumieć zachowanie, które może polegać zarówno na działaniu, jak i na zaniechaniu, np. poprzez uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych względem darczyńcy, traktowane w szczególnych przypadkach jako przejaw rażącej niewdzięczności. Nie powinny być uznawane za rażącą niewdzięczność zwykłe konflikty rodzinne (życiowe), mieszczące się w granicach przyjętych w danym środowisku. Darowizna nie może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył.

Również spadkobiercy darczyńcy (po jego śmierci) mogą odwołać darowiznę z powodu rażącej niewdzięczności, jednak tylko wtedy, gdy darczyńca w chwili śmierci był uprawniony do odwołania albo gdy obdarowany umyślnie pozbawił darczyńcę życia lub umyślnie wywołał rozstrój zdrowia, którego skutkiem była śmierć darczyńcy. Niemniej jednak darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania (darczyńca lub jego spadkobiercy) dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego. Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.

Warto również zwrócić uwagę na kwestie podatkowe wiążące się z darowizną. Otóż w zależności od stopnia pokrewieństwa, wyróżniamy odpowiednie grupy podatkowe, tj.

1) Grupa I – małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie;

2) Grupa II – zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) Grupa III – wszystkie inne osoby nie wymienione w grupie I lub II.

Kwota wolna od podatku w I grupie podatkowej wynosi 9637 zł; w II grupie podatkowej wynosi 7276 zł; w III grupie podatkowej wynosi 4902 zł.

Dokonanie darowizny na rzecz wyżej wymienionych osób rodzi obowiązek zapłacenia podatku w sytuacji, gdy przedmiot darowizny przekracza wskazaną dla danej grupy kwotę wolną od podatku. Płatnikiem w tym wypadku jest obdarowany.

Poszczególni członkowie grupy I wchodzą w skład tzw. „grupy 0”. Należą do niej: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, ojczym, macocha. Wymienione osoby są zwolnione z podatku od spadków i darowizn, nawet jeśli przedmiot darowizny przekracza kwotę wolną od podatku (9637 zł) – muszą wtedy w ciągu 6 miesięcy zgłosić fakt dokonania darowizny do właściwego urzędu skarbowego. W razie nie zgłoszenia darowizny we wskazanym terminie, osoby te podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

W przypadku, gdy przedmiotem darowizny są pieniądze, darczyńca powinien dokonać przelewu na konto bankowe, lub wysłać je przekazem pocztowym – w celu udokumentowania transakcji. Zwykłe wręczenie gotówki nie korzysta z omawianego zwolnienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2017r. sygn. akt II FSK 3600/14).

Wszystkie artykuły z działu prawnego znajdziesz TUTAJ.

Łukasz Zabłocki– Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. W okresie nauki odbył półroczne studia na uczelni Universitat de Valencia w Hiszpanii. Obecnie odbywa on aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Olsztynie. Od 2015 r. prowadzi rodzinną Kancelarię Prawną w Mławie przy ul. Padlewskiego 1/13 we współpracy z wieloletnim radcą prawnym Waldemarem Zabłockim i adwokatem Sebastianem Zabłockim.

Pin It
Wydawca portalu codziennikmlawski.pl nie odpowiada za komentarze zamieszczane przez użytkowników. Wszelkie poglądy i treści użytkownicy prezentują w swoim własnym imieniu i na swoją odpowiedzialność. Uwagi do wydawcy prosimy kierować na adres: redakcja@codziennikmlawski.pl