Zgodnie z Kodeksem Cywilnym prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W takiej sytuacji spadkobierca powinien się zastanowić czy spadek przyjąć czy też odrzucić.

Spadkobierca ma 3 możliwości złożenia oświadczenia co do spadku:

1. przyjąć spadek wprost (czyli bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe),
2. przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza(z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku),
3. odrzucić spadek.

Rodzaj złożonego przez nas oświadczenia powinien być przemyślany i zależeć od sytuacji majątkowej spadkodawcy w chwili śmierci. Jeśli osoba zmarła pozostawiła po sobie majątek i jesteśmy pewni, że nie miała ona żadnych długów, można przyjąć spadek wprost.  Natomiast jeśli wiemy o jakichś długach pozostawionych przez osobę zmarłą bezpieczniejsze jest złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Spowoduje to, że nasza odpowiedzialność za długi po spadkodawcy będzie ograniczona tylko do wartości przysługującego nam po zmarłym majątku, więc w najgorszym wypadku po prostu nie uzyskamy żadnych korzyści. Jeśli jednak wiemy, że długi spadkodawcy przekraczają wartość jego majątku, najbezpieczniej będzie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Należy przy tym pamiętać, że spadek odrzucony (w tym długi) przechodzą na kolejne osoby powołane do spadku np. na nasze dzieci, dlatego ważne jest aby zadbać o to by kolejne osoby którym miałby przypaść spadek również złożyły oświadczenie o odrzuceniu spadku.

Złożonego oświadczenia nie można już odwołać, dlatego przed jego złożeniem należy dobrze zorientować się w sytuacji majątkowej zmarłego spadkodawcy.

Termin na złożenie jednego z powyższych oświadczeń wynosi 6 miesięcy od chwili, gdy spadkobierca dowiedział się o powołaniu go do dziedziczenia. Najczęściej termin ten będzie liczony od dnia śmierci spadkodawcy.

18 października 2015 roku weszła w życie nowelizacja Kodeksu cywilnego, w której wprowadzono zmianę przychylną dla potencjalnych spadkobierców. Otóż przed tą nowelizacją, w przypadku nie złożenia przez spadkobiercę oświadczenia co do przyjęciu bądź odrzucenia spadku w terminie 6 miesięcy, automatycznie przyjmowało się, że po upływie tego okresu osoba ta przyjęła spadek wprost tj. z nieograniczoną odpowiedzialnością za długi spadkowe. Powodowało to, że niektóre osoby zamiast odziedziczyć jakiś majątek, musiały spłacać nieraz bardzo wysokie długi po zmarłej osobie. Obecnie nie złożenie takiego oświadczenia w terminie 6 miesięcy skutkuje uznaniem, że spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza (z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe).

Oświadczenie o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku można złożyć przed Sądem lub notariuszem. Istnieje również możliwość złożenia takiego oświadczenia przez pełnomocnika.

Łukasz Zabłocki

Wszystkie artykuły z działu prawnego znajdziesz TUTAJ.

Łukasz Zabłocki – Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. W okresie nauki odbył półroczne studia na uczelni Universitat de Valencia w Hiszpanii. Obecnie odbywa on aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Olsztynie. Od 2015 r. prowadzi rodzinną Kancelarię Prawną w Mławie we współpracy z wieloletnim radcą prawnym Waldemarem Zabłockim i adwokatem Sebastianem Zabłockim.