W przypadku problemów we wspólnym pożyciu wiele małżeństw decyduje się na zakończenie ich związku. Mając na względzie aspekty prawne, Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy przewiduje dwie ścieżki formalnego rozstania: rozwód lub separację. Zdecydowanie się na jedną z tych dwóch możliwości powoduje doniosłe skutki zarówno dla samych małżonków jak również ich potomstwa.

Przy orzeczeniu rozwodu następuje definitywne ustanie małżeństwa, a byli małżonkowie mogą wejść w nowe związki małżeńskie, natomiast orzeczenie separacji skutkuje zniesieniem wspólnoty małżeńskiej, jednak bez możliwości zawarcia nowego związku małżeńskiego. Tym samym orzeczenie separacji, w przeciwieństwie do rozwodu, jest odwracalne i może być zniesione przez Sąd na zgodny wniosek małżonków, co powoduje powrót do wcześniejszego ustroju małżeńskiego.

Niewielki, choć dla niektórych istotny jest aspekt zmiany nazwiska. Po orzeczeniu rozwodu małżonek może, choć nie musi, wrócić do swojego poprzedniego nazwiska. W przypadku separacji jest to niemożliwe.

Rozwód i separację łączą również cechy wspólne. Zarówno w przypadku rozwodu jak i separacji między małżonkami ustaje wspólność majątkowa i od tego momentu każdy z małżonków pracuje na swój własny, odrębny majątek (przy wspólności majątkowej, każdy z małżonków pracuje na jeden majątek). Również zarówno w przypadku rozwodu jak i separacji małżonkowie nie dziedziczą po sobie.

Aby Sąd orzekł separację, między małżonkami musi nastąpić zupełny rozkład pożycia małżeńskiego rozumiany jako rozpad więzi fizycznej, duchowej i gospodarczej. W przypadku orzekania rozwodu, wyżej wspomniany rozkład pożycia małżeńskiego musi mieć dodatkowo charakter trwały, tzn. konieczny jest upływ określonego czasu, a sytuacja małżonków nie daje widoków na poprawę sytuacji. Bez elementu trwałości Sąd może orzec jedynie o separacji, tym samym uzyskanie orzeczenia o rozwodzie jest trudniejsze. Należy dodać, że w każdym stanie sprawy o rozwód lub separację, Sąd może skierować strony do mediacji.

W sytuacji wszczęcia sprawy o rozwód lub o separację, Sąd będzie rozstrzygał m.in. o alimentach, władzy rodzicielskiej, kontaktach z dziećmi, korzystaniu, podziale lub przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków jak również o podziale majątku (sprawy o podział majątku często są wszczynane dopiero po uzyskaniu rozwodu w celu łatwiejszego rozpoznania obydwu spraw osobno).

Zasadniczo Sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozpadu małżeństwa, w przypadku separacji takiego ograniczenia nie ma.

Sprawę o rozwód i o separację wnosi się do Sądu Okręgowego, w przypadku mieszkańców Mławy będzie to zwykle Sąd Okręgowy w Płocku, co może nastręczać pewnych trudności. Obecnie opłata sądowa od pozwu w obu przypadkach wynosi 600 zł. Jeśli jednak małżonkowie złożą zgodny wniosek o orzeczenie separacji opłata ta zostaje zmniejszona do kwoty 100 zł. Sąd może zwolnić stronę z opłaty, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie jej ponieść ze względu na swoją trudną sytuację materialną.

Łukasz Zabłocki

Wszystkie artykuły z działu prawnego znajdziesz TUTAJ.

Łukasz Zabłocki– Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. W okresie nauki odbył półroczne studia na uczelni Universitat de Valencia w Hiszpanii. Obecnie odbywa on aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Olsztynie. Od 2015 r. prowadzi rodzinną Kancelarię Prawną w Mławie przy ul. Padlewskiego 1/13 we współpracy z wieloletnim radcą prawnym Waldemarem Zabłockim i adwokatem Sebastianem Zabłockim.